روشهای شکستن خواب بذر گون  cyclophyllon (Astragalus)   هدف از انجام این مطالعه، افزایش سرعت جوانه زنی دانه های گون (Astragalus)  cyclophyllon میباشد که  سرعت جوانه زنی انها در شرایط عادی بسیار پایین است. دانه ها به مدت 72 ساعت خیسانده شدند در 100 ، 200 ، 300 ،400 و 500 پی پی ام جیبرلیک اسید (GA3) محلول ، H2SO4 غلیظ (50 و 98 درصد) در دو تیماردرزمانهای(5 و 10 دقیقه) و 60، 80 و 100 درجه سانتی C آب گرم در دوتیمار که در زمانهای (5 و 10 دقیقه) قبل ازقرار گرفتن در ظروف پتری.دانه های تازه (غیر طبقه بندی شده )ازA    درصد جوانه زنی cyclophyllon 55 ٪ بود. تجزیه و تحلیل واریانس نشان داد که در نهایت هر دو غلظت های GA3 و H2SO4 اثرات قابل توجهی بر روی جوانه زنی دانه و درصد جوانه زنی داشتند. بالاترین درصد جوانه زنی (81 ٪) هنگامی به دست آمد که دانه ها با 500 پی پی ام GA3 تحت تیمارقرار گرفتند. نتایج نشان داد که تیمار آب گرم روش مفیدی برای شکستن خواب دانه ها نیست.     واژه های کلیدی : طبقه بندی مواد شیمیایی، جیبرلین، تیغ زنی مکانیکی     مقدمه: گون (Astragalus) یکی از بزرگترین جنسهای  Angiospermous با حدود 1600 گونه میباشد که به طور گسترده ای در دنیای قدیم وجدید پراکنده شده است. بیش از 550 گونه از جنس گون (Astragalus) در ایران رشد می کنند (مظفریان، 1996). Astragalus cyclophyllon بومی ایران است. و از گونه های منحصر به فرد از جنس آن است که به طور عمده در2600- 1700  متری ارتفاع در مناطق کوهستانی و دشت با متوسط بارش سالانه از 200 -- 500 میلی متر یافت میشود. (پارسا، 1984). مطالعات جوانه زنی بذر، ابزار های کلیدی در حفظ و نگهداری از برنامه ها می باشند چون می توان آنها را برای مدیریت برنامه ها و اعمال مجدد از گونه ها استفاده کرد.  در طول 30 سال گذشته، خواب به طور گسترده ای مورد مطالعه قرار گرفته است اما نظارتی اصولی  در پشت سر تغییرات ایجاد شده در انواع مختلفی از خواب هنوز مشخص نشده است. برای سرعت بخشیدن به شکستن خواب بذر،هورمون ها در مطالعات مختلف مورد استفاده قرار گرفته شده اند.(   Zigas و Coombe، 1977، Mehanna و همکاران، 1985؛ چانگ وسونگ، 2000، عباسعلی کشتکار وهمکاران، 2008). اسید جیبرلیک (GA3)یکی از هورمون های پیشنهاد شده برای کنترل اولیه خواب برای القای جوانه زدن می باشد  (ایگلسیاس و Babiano،1997). تنظیم کننده های رشد گیاهی مانند GA، مواد شیمیایی مانند اسید سولفوریک (Nadjafi و همکاران، 2006؛ رهنما  - Gahfarokhi و توکل افشار، 2007) و تیغ زنی مکانیکی مانند آب گرم (Hermansen و همکاران، 1999) برای شکستن خواب وافزایش جوانه زنی توصیه می شوند. هدف از انجام این مطالعه تعیین اثر اگزوژن کاربردی GA3، سولفوریک اسید و آب داغ برای شکستن خواب Cyclophyllon Aبود.     مواد و روشها جمع آوری  بذر و فرآوری: بذرهای A. cyclophyllon با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی وباتکنیک هایی از 7 حوزه دولت محلی استان اصفهان درایران جمع آوری شدند. دانه ها از مواد ناخواسته از هم جدا شده ودانه های نارس در بدو ورود در آزمایشگاه خشک شده و بعد ازمهر و موم شدن ذخیره می شوند.جعبه های پلاستیکی در 5 درجه سانتیگراد با رطوبت بذر 10 ٪ نگهداری میشوند.     قابلیت زنده ماندن بذر و آزمایش درصد جوانه زنی : قابلیت زنده ماندن، از مجموع 4 تکرار از 25 عدد بذر / گونه و با استفاده از کلرید tetrazolium (TZ) وتکنیک های رنگ آمیزی (ISTA، 2003) مورد ارزیابی قرار گرفت. دانه در ابتدا هیدراته شده و بر روی آگار ساده به مدت 24 ساعت در دمای اتاق قبل از اینکه scarified شود(دور از محور جنین) قرار داده شده درمحلول TZ در 30 درجه سانتی گراد و تاریکی به مدت 24 ساعتقرار گرفت. بذور پس از آن  نصف شده ونیمی از آنها موردمطالعه قرار گرفتند. فقط رنگ یکنواخت جنین های قرمز / صورتی تیره"قابل دوام" در نظر گرفته شدند. پیش از اعمال هر نوع تیمار سطح دانه ها به وسیله غوطه ورشدن در محلول سدیم هیپوکلریت (NaOCl)، 5 ٪ به مدت 5 دقیقه استریل شده و پس از آن به طور کامل با آب استریل شستشو داده میشود. آزمایش های جوانه زنی با استفاده از چهار تکرار انجام شد.25 دانه درهر تیمار. بذور در دو لایه یا طبقه قرار داده شدند .کاغذ صافی واتمن NO.1 نمناک با 10 میلی لیتر آب مقطردر ظرف پتری حاوی استریل شده به قطر 15 سانتی متر است. تمام ظروف مهر و موم شده بودند.همراه با سفر parafilm برای کاهش از دست دادن آب است.تیمارها به شرح زیر میباشند:     طبقه بندی مواد شیمیایی : در طبقه بندی تیمارهای شیمیایی ، مجموعه ای از دانه ها در اسید سولفوریک (H2SO4) غلظت (50 و 98 درصد) غوطه ور شده بودند ودردو بار تیمار (5 و 10 دقیقه) مورد استفاده قرار گرفتند. پس از آن ،دانه ها چند بار در آب مقطر پاک شستشو داده شده و برای جوانه زنی مورد آزمایش قرار گرفتند.     تیمارهای جیبرلین: GA3 (SIGMA، آلمان ، 90 ٪) همراه با آب مقطر مخلوط و ساخته شدغلظت های مختلف.دانه ها در شش GA3 خیس شده بودندغلظت (0، 100، 200، 300، 400، 500 PPM) در نور و دردرجه حرارت اتاق به مدت 72ساعت .     تیغ زنی مکانیکی: در تیمارتیغ زنی مکانیکی، دانه ها را در 60 ،80 و 100 درجه سانتی C حمام آب گرم و دو تیمار به موقع (5 و 10دقیقه) تحت تیمارقرار میدهند.سپس دانه ها به مدت یک شب در آب چپ میشوند (به مدت 10 ساعت)در حالی که به تدریج دمای اتاق را سرد میکنند.       جوانه زنی: بعداز هر ازتیمار، دانه ها انتقال داده میشوند به germinator همراه با انتقال متناوب نور / تاریکی (12h هر) و درجه حرارت از 20 و 8 درجه سانتی گرادبه ترتیب ، و رطوبت نسبی 70 تا 75 درصد. دانه های جوانه زده جدا شده و هر 24ساعت و به مدت 60 روز مورد شمارش قرار گرفتند. دانه های جوانه زده که نوک ریشه چه آنها به طورآزاد ازپوشش بذر رشد کرده بود مد نظر قرار گرفتند.(Wiese و دادن درون، 1987؛ Auld و همکاران، 1988). سرعت جوانه زنی با توجه به Wiese  محاسبه شد ودادن درون (1987) آن را به شرح زیر اعلام کرد: گرم = (تعداد جوانه زدن از N - 1) / N در کجا : گرم = سرعت جوانه زنی، N = روز انکوباسیون است     تجزیه و تحلیل آماری: در ابتدا ، داده های خام در نرم افزار SAS مورد آزمایش قرار گرفتند (SAS موسسه،کری NC، ایالات متحده آمریکا)برای طبیعی بودن و تغییر و تحول میدان ریشه استفاده ازاین روشها برای انتقال داده ها استفاده شد. سپس داده ها توسط آنالیزواریانس (ANOVA) و دانکن وآزمون چند دامنه ای (P 0.05) مورد بررسی قرار گرفتند.     نتایج: درصد زنده بودن دانه A. cyclophyllon 87 ٪ با توجه به رنگ آمیزی TZبود. همه تیمارها اثر قابل توجهی درسرعت جوانه زنی دانه ها داشتند (P 0.01).     طبقه بندی مواد شیمیایی: خیساندن بذرها  درتیمارهای مختلف H2SO4 تفاوت های قابل توجهی در جوانه زنی بذر نشان داد (P ). با این حال، هیچ تفاوت قابل توجهی در جوانه زنی بین دانه های تیمار شده با H2SO4 با غلظت (50 ٪) دردو بار (5 و 10 دقیقه) مشاهده نشد. استفاده از تیمارهایH2SO4 باعث افزایش شکستن خواب بذرشد، H2SO4با غلظت 98 ٪ به مدت 10 دقیقه درصد جوانه زنی را 71 ٪ افزایش داد (جدول 1).     تیمارهای GA3: پاسخ به GA3 بسته به غلظت   GA3 دارد و تفاوت قابل توجهی در جوانه زنی در میان  تیماردانه ها با غلظت های مختلفی از GA3 مشاهده شد.در کل تیمارهای مختلف GA3 به طور آشکارایی سرعت ودرصد جوانه زنی را افزایش داد. در غلظت های پایین تر (100 ppm) افزایش درجوانه زنی کم شد (در حدود ٪ 3) ودر غلظت های بالاتر ، جوانه زنی حدود 26 تا 81 ٪ افزایش یافته بود (جدول 1).             تیغ زنی مکانیکی: نتایج ANOVA نشان داد که تیمارهای آب گرم تاثیر  قابل توجهی(P 0.01) درمورد آزمایش جوانه زنی داشت. استفاده از آب داغ  در 100 درجه سانتی گراد به مدت 10 دقیقه 41 درصد جوانه زنی داد که کمتر ازجوانه زنی دانه های غیر طبقه بندی شده است. با این حال ، تیمار بذربا  آب C  º 80به مدت 5 دقیقه 64 ٪ جوانه زنی داد (جدول 1).     نتایج: اثرمهارکنندگی قوی در پوسته بذر در جوانه زنی بذر ممکن است ناشی از چندین مکانیسم ممکن از جمله محدودیت های مکانیکی،جلوگیری از جذب آب و اکسیژن وحفظ یا تولید مهار کننده های شیمیایی باشد (Taiz and Zeiger, 2002) . شکستن و یا نرم شدن پوست، برای مثال ، برای حذف خواب اعمال شده توسط پوشش سخت دانه یانفوذ ناپذیری مورد نیاز است . با این حال، این بسیار دشوار است برای استفاده ازتیغ زنی مکانیکی برای شکستن پوشش سخت بذر A cyclophyllon.. بنابراین ، تیغ زنی شیمیایی (نرم شدن پوشش سخت بذر با H2SO4غلیظ شده) جهت حذف خواب اگزوژن مورداستفاده قرار گرفت . در پژوهش حاضر،مشخص شد که تعداد قابل توجهی از دانه های A cyclophyllon که با H2SO4 تیمارشده بودند، جوانه زدند(جدول 1).پاسخ به H2SO4 به عنوان یک روش برای شکستن خواب بذر همگام با مطالعات دیگر بود. (Hermansen و همکاران، 2000؛ Nadjafi و همکاران، 2006؛ رهنما Gahfarokhi و توکل افشار، 2007)     جیبرلینهای آندوژن به طور گسترده ای در ارتباط با شکستن خواب بذر در گونه های مختلف مورد مطالعه قرار گرفتند. GA3 خارج شده به عنوان یک جانشین برای استریفیکاسیون و افزایش جوانه زنی در بسیاری از گونه های گیاهی، از جمله Leucospermum (همکاران استرالیایی، 1995)، راش sylvatica (نیکلاس و همکاران، 1996)وآفتابگردان (Sieler، 1998). در یک مطالعه قبلی، گزارش شده بود که جوانه زنی بذر در خانواده اکیناسه angustifoliaتوسط GA3 بهبود یافته بود.پس استنباط گردید که GA3 تحت تاثیر قرار میدهد فعالیت های فیزیولوژیکی را به خوبی فعالیتهای متابولیکی که، منجر به جوانه زنی اولیه دانه ها میشوند(Chuanren و همکاران2004) دانه های A cyclophyllon تست شده در مطالعه ما هیچ گونه واکنش مطلوبی به غلظت های پایین GA3به خاطر میزان بالای خواب خود نشان ندادند. اماجوانه زنی با غلظت های بالاتر GA3 افزایش یافت (>300 پی پی ام). در تیمارهای آب گرم گزارش شده است که به منظور افزایش درصد جوانه زنی دانه های با پوشش سخت با بالا بردن سطح آب وقابلیت نفوذپذیری O2 از پوسته استفاده می گردد. (Msanga و Maghembe،1986 ؛ Teketay، 1998 ؛آیدین و اوزون، 2001). به هر حال در این مورد تیمارهای آب گرم جوانه زنی را القا نمی کنند.با توجه به جوانه زنی نامتعادل  نتایج به ما نشان میدهد که آب گرم با دمای بالاتر از C 80 باید در تیمارهای A  به کار برده شود. cyclophyllon مضر است برای دانه ها به دلیل کاهش قابل ملاحظه درصد جوانه زنی  که در مقایسه با شاهد می باشد.               جدول 1.میانگین مقایسه صفات مختلف در GA، آب گرم و اسید سولفوریکتیمارهایی برای شکستن خواب گون (Astragalus) cyclophyllon   میانگین تیمار سرعت جوانه زنی جوانه زنی (%) اسید جیبرلیک 0.84 ± 0.04 e 1.01 ± 0.04 d 1.17 ± 0.04 c 1.37 ± 0.04 b 1.46 ± 0.04 a 0.81 ± 0.04 e 58 ± 0.03d 62 ± 0.03 d 72 ± 0.03 c 76 ± 0.03 b 81 ± 0.03 a 55 ± 0.03 d 100 ppm (GA) 200 ppm (GA) 300 ppm (GA) 400 ppm (GA) 500 ppm (GA) Control آب جوش 0.83 ± 0.03 c 0.90 ± 0.03 b 1.09 ± 0.03 a 0.81 ± 0.03 c 0.83 ± 0.03 c 0.68 ± 0.03 d 0.81 ± 0.03 c 55 ± 0.02 bc 57 ± 0.02 b 63 ± 0.02 a 52 ± 0.02 c 54 ± 0.02 bc 41 ± 0.02 d 55 ± 0.02 bc 60ºC (5 min) 60ºC (10 min) 80ºC (5 min) 80ºC (10 min) 100ºC (5 min) 100ºC (10 min) Control اسید سولفوریک 0.92 ± 0.03 d 0.97 ± 0.03 c 1.04 ± 0.03 b 1.15 ± 0.03 a 0.81 ± 0.03 e 59 ± 0.03 c 61 ± 0.03 bc 63 ± 0.03 b 71 ± 0.03 a 55 ± 0.03 d H2SO4 50% (5 min) H2SO4 50% (10 min) H2SO4 98% (5 min) H2SO4 98% (10 min) Control   میانگین مقادیر در همین ستون به دنبال آن آمده است که  در همین جدول  به میزان قابل توجهیمتفاوت  در سطح.05 با توجه به آزمون دانکن به کار برده شده است .                     منابع: Auld DL, Bettis BL, Crock JE, Kephart D (1988). Planting data and temperature effects on germination, and seed yield of chickpea. Agron. J. 80: 909-914. Aydın I, Uzun F (2001). The effects of some applications on germination rate of Gelemen Clover seeds gathered from natural vegetation in Samsun. Pak. J. Biol. Sci. 4: 181-183. Brits GJ, Cutting JGM, Brown NAC, Van Staden J (1995). Environmental and hormonal regulation of seed dormancy and germination in Cape fynbos Leucospermum R.Br. (Proteaceae) species. Plant Growth Reg. 17: 181-193. Chang YS, Sung FH (2000). Effects of gibberellic acid and dormancybreaking chemicals on flower development of Rhododendron pulchrum sweet and R.scsbrum Don. Sci. Hortic. 83: 331-337. Chuanren D, Bochu W, Wanqian L, Jing C, Jie L, Huan Z (2004). Effect of chemical and physical factors to improve the germination rate of Echinacea angustifolia seeds. Colloids Surf. B: Biointerfaces, 37: 101-105. Hermansen A, Brodal G, Balvoll G (1999). Hot water treatments of carrot seeds, effects on seed-borne fungi, germination, emergence and yield. Seed Sci. Technol. 27: 599-613. Hermansen LA, Duryea ML, White TL (2000). Viability in seed coat dormancy in Dimorphandra mollis. Seed Sci. Technol., 28: 567-580. Iglesias RG, Babiano MJ (1997). Endigenous abscisic acid during the germination of chickpea seed. Physiol. Plant. 100: 500-504. International Seed Testing Association (ISTA) (2003). Working Sheets on Tetrazolium Testing, Vols. I and II. ISTA, Bassersdorf, Switzerland. Keshtkar HR, Azarnivand H, Etemad V, Moosavi SS (2008). Seed dormancy-breaking and germination requirements of Ferula ovina and Ferula gummosa. Desert., 13(1): 45-51. Mehanna HT, Martin GC, Nishijuma C (1985). Effects of temperature, chemical treatments and endogenous hormone content on peach seed germination and subsequent seedling growth. Sci. Horticult. 27: 63-73. Mozaffarian V (1996). A Dictionary of Iranian Plants Names, Farhang-e Moaser, Tehran, 228-230. Msanga HP, Maghembe JA (1986). Effect of hot water and chemical treatments on the germination of Albizia schimperana seed. For. Ecol. Manage. 17: 137–146. Nadjafi F, Bannayan M, Tabrizi L, Rastgoo M (2006). Seed germination and dormancy breaking techniques for Ferula gummosa and Teucrium polium. J. Arid Environ. 64: 542-547. Nicolas C, Nicolas G, Rodriguez D (1996). Antagonistic effects on abscisic acid and gibberellic acid on the breaking of dormancy of Fagus sylvatica seeds. Physiol. Plant 96: 244±250. Ortega-Baes P, Rojas-Arechiga M (2007). Seed germination of Trichocereus terscheckii (Cactaceae): Light, temperature and gibberellic acid effects. J. Arid Environ. 69: 169-176. Parsa A (1984). Flora of Iran. Imprimeriemazaher, Tehran. 2: 801-905 . Rahnam-Ghahfarokhi A, Tavakol-Afshari R (2007). Methods for dormancy breaking and germination of Galbanum seeds (Ferula gummosa). Asian J. Plant Sci. 6(4): 611-616. Sieler GJ (1998). Seed maturity, storage time and temperature, and media treatment effects on germination of two wild sun-flowers. Agronomy 90: 221-226. Taiz L, Zeiger E (2002). Plant Physiology, Chapter 23. Abscisic Acid: A Seed Maturation and Antistress Signal, 3rd ed. Sinauer Associates, Inc., Sunderland, MA, pp. 538-558. Teketay D (1998). Germination of Acacia origena, A. pilispina and Pterolobium stellatumin response to different pre-sowing seed treatments, temperature and light. J. Arid Environ. 38: 551–560. Wiese AM, Binning LK (1987). Calculating the threshold temperature of development for weeds. Weed Sci. 35: 177-179. Zigas RP, Coombe BG (1977). Seedling development in peach, Prunus persica (L.) Batsch. Effects of plant growth regulators and their